Ανάλογα με την κλινική εικόνα, οι γιατροί διακρίνουν τις διάφορες μορφές σακχαρώδους διαβήτη. Όλα αυτά συνοδεύονται από αύξηση της συγκέντρωσης του σακχάρου στο αίμα, αλλά διαφέρουν ως προς την αιτιολογία και τον μηχανισμό ανάπτυξης. Η προσέγγιση στη σωστή και υψηλής ποιότητας θεραπεία της παθολογίας εξαρτάται από αυτό.
Διαβήτης τύπου 1
Προηγουμένως, οι γιατροί προσδιόρισαν τους τυπικούς τύπους διαβήτη - τον πρώτο και τον δεύτερο. Είναι πλέον γνωστό ότι υπάρχουν και άλλες μορφές της νόσου που μπορούν να εξελιχθούν στο πλαίσιο λιγότερο επικίνδυνων ασθενειών. Ωστόσο, παραδοσιακά η μελέτη της παθολογίας ξεκινά με την ινσουλινοεξαρτώμενη μορφή της νόσου.
Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1 είναι μια ενδοκρινική νόσος που εξελίσσεται σε νεαρά άτομα (έως 30 ετών). Μερικές φορές είναι πολύ δύσκολο να προσδιοριστεί η ακριβής αιτία της εμφάνισής τους. Πιστεύεται ότι οι κύριοι προκλητικοί παράγοντες είναι:
- Κληρονομική προδιάθεση. Έχει αποδειχθεί κλινικά ότι τα παιδιά γονέων με διαβήτη έχουν σημαντικά περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν τη νόσο.
- Αυτοάνοσα νοσήματα. Κλινικές μελέτες έχουν δείξει ότι η βλάβη στη δομή του παγκρέατος από τα δικά του ανοσοκύτταρα παίζει συχνά βασικό ρόλο στην ανάπτυξη παγκρεατικής δυσλειτουργίας.
- Εισβολή ιών. Το ακριβές παθογόνο που προκαλεί διαβήτη τύπου 1 δεν είναι γνωστό. Ωστόσο, πιστεύεται ότι η εισβολή ενός ξένου οργανισμού οδηγεί σε αλλαγή στη δομή των κυττάρων και στη συνέχεια πυροδοτεί έναν καταρράκτη αυτοάνοσων αντιδράσεων.
Τα κακοήθη νεοπλάσματα διαφορετικών θέσεων μπορούν επίσης να γίνουν προκλητικοί παράγοντες για την ανάπτυξη της νόσου. Ο λόγος έγκειται στην ίδια αποτυχία του ανοσοποιητικού συστήματος του οργανισμού.
Τους γίνεται «ξένος». Εάν το όργανο συνεχίσει να δυσλειτουργεί, ένας μηχανισμός αυτοκαταστροφής τίθεται σε κίνηση. Το αποτέλεσμα είναι ένας σχεδόν πλήρης θάνατος των Β κυττάρων του παγκρέατος.
Υπάρχει απόλυτη ή μερική ανεπάρκεια ινσουλίνης. Η γλυκόζη δεν απορροφάται και κυκλοφορεί ελεύθερα στο αγγειακό στρώμα, διαταράσσοντας τη λειτουργία όλων των οργάνων και συστημάτων του ανθρώπινου σώματος.
Τυπικά σημεία του διαβήτη τύπου 1:
- Πολυδιψία – συνεχής δίψα.
- Πολυφαγία - πείνα, συχνή επιθυμία για φαγητό.
- Πολυουρία - ο σχηματισμός μεγάλης ποσότητας ούρων, αύξηση του αριθμού των ταξιδιών στην τουαλέτα.
- Γενική αδυναμία;
- μείωση του σωματικού βάρους?
- Δευτερεύοντα συμπτώματα που σχετίζονται με επιπλοκές.
Αυτό που παραμένει ενδιαφέρον είναι ότι τα κλασικά συμπτώματα της νόσου εξελίσσονται μόνο όταν περίπου το 80% όλων των διαθέσιμων Β κυττάρων στο πάγκρεας έχουν καταστραφεί πλήρως. Το υπόλοιπο 20% μπορεί να αντισταθμίσει την ανεπάρκεια της ορμόνης για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα αυξάνοντας την επίδρασή της.
Διαβήτης τύπου 2
Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 είναι μια μη ινσουλινοεξαρτώμενη ασθένεια. Παραδοσιακά εμφανίζεται σε μεσήλικες και ηλικιωμένους. Είναι η πιο κοινή μορφή παθολογίας.
Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία, περίπου το 90% όλων των διαγνώσεων σακχαρώδους διαβήτη σχετίζονται ειδικά με τη δεύτερη μορφή. Θεωρείται ότι είναι πιο ωφέλιμο για τον ασθενή και είναι σχετικά εύκολο να διορθωθεί.
Είναι αδύνατο να αναρρώσει κανείς πλήρως από τον διαβήτη, αλλά είναι δυνατό να βελτιωθεί η ποιότητα ζωής και να σταθεροποιηθεί ο μεταβολισμός των υδατανθράκων.
Το κύριο παθογενετικό χαρακτηριστικό της «γλυκιάς» νόσου του δεύτερου τύπου παραμένει η ταυτόχρονη ανάπτυξη υπεργλυκαιμίας και υπερινσουλιναιμίας. Το πάγκρεας παράγει φυσιολογικές ή αυξημένες ποσότητες της ορμόνης, αλλά δεν έχει καμία επίδραση.
Ο λόγος για αυτό είναι η παθολογία των υποδοχέων που βρίσκονται στους ιστούς των περιφερικών οργάνων. Δεν μπορούν να «δουν» την ινσουλίνη και επομένως δεν απορροφούν γλυκόζη.
Αυτό οδηγεί σε αύξηση της λειτουργικής δραστηριότητας του παγκρέατος με επακόλουθη εξάντληση. Εάν η νόσος δεν αντιμετωπιστεί επαρκώς, μπορεί να περιπλέκεται από απόλυτη ανεπάρκεια ινσουλίνης. Τέτοιοι ασθενείς χρειάζονται ενέσεις ορμονών.
Οι αιτίες του διαβήτη τύπου 2 είναι:
- παχυσαρκία?
- ορμονικές διαταραχές?
- Γενική παθολογία του μεταβολισμού;
- παράγοντες στρες?
- Αυτοάνοσα νοσήματα.
Η ασθένεια συνοδεύεται από παραδοσιακά συμπτώματα. Ωστόσο, η ασθένεια εξελίσσεται στο πλαίσιο του υπερβολικού βάρους. Η θεραπεία περιλαμβάνει ειδική δίαιτα και μετρημένη σωματική δραστηριότητα. Οι παράγοντες μείωσης του σακχάρου στο αίμα χρησιμοποιούνται μόνο εάν οι μέθοδοι είναι αναποτελεσματικές.
Οι τύποι διαβήτη που περιγράφονται παραπάνω είναι οι πιο συνηθισμένοι. Η διαφορά μεταξύ τους καθορίζει τη διαφορετική προσέγγιση στη θεραπεία ασθενειών.
Οι δύο τύποι διαβήτη και οι διαφορές τους βασίζονται στον παθογενετικό μηχανισμό ανάπτυξης της νόσου. Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστά επιλεγμένη θεραπεία συμβάλλουν στη σταθεροποίηση του μεταβολισμού των υδατανθράκων και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής του ασθενούς.
Διαβήτης κύησης
Μια μορφή της «γλυκιάς» ασθένειας είναι ο σακχαρώδης διαβήτης κύησης. Αναπτύσσεται σε έγκυες γυναίκες με φόντο ορμονικές αλλαγές στο σώμα. Τις περισσότερες φορές, η παθολογία είναι προσωρινής φύσης και εξαφανίζεται χωρίς ίχνος μετά τη γέννηση του μωρού.
Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία, περίπου το 3-6% των γυναικών υποφέρουν από αυτό το πρόβλημα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Αν και αυτή η μορφή διαβήτη υποχωρεί από μόνη της, αυτό είναι ένα μήνυμα ότι ο οργανισμός του ασθενούς έχει προδιάθεση για την ανάπτυξη διαβήτη.
Πολύ συχνά, οι γυναίκες που έχουν υποστεί μια τέτοια ασθένεια αναπτύσσουν τελικά συμπτώματα του δεύτερου τύπου «γλυκιάς» ασθένειας. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό να γίνει η έγκαιρη διάγνωση της παθολογίας και να ξεκινήσει η θεραπεία.
Οι διαταραχές του μεταβολισμού των υδατανθράκων κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης συνοδεύονται από μια σειρά από παραδοσιακά συμπτώματα. Το πρόβλημα απειλεί όχι μόνο την υγεία της μητέρας, αλλά και του μωρού. Μπορεί να επιδεινωθεί από τις ακόλουθες επιπλοκές:
- πολυυδραμνιο?
- Τεράστιο μέγεθος μωρού (μεγάλο έμβρυο). Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο τραυματισμού κατά τη διάρκεια ενός φυσικού τοκετού.
- Αναπτυξιακές διαταραχές του μωρού (ελαττώματα μεμονωμένων οργάνων, ολόκληρα συστήματα).
- Ενδομήτρια λοίμωξη;
- Υπάρχει υψηλός κίνδυνος εμφάνισης διαβήτη σε ένα παιδί μετά τη γέννηση.
Η υπεργλυκαιμία της μητέρας είναι πιο επικίνδυνη το πρώτο τρίμηνο. Σε αυτό το σημείο, το παιδί δεν συνθέτει ακόμη τη δική του ινσουλίνη. Λαμβάνει περίσσεια γλυκόζης από το σώμα της μητέρας, αλλά η ορμόνη δεν μπορεί να διεισδύσει στο αίμα της.
Μια τέτοια ανισορροπία είναι γεμάτη με το σχηματισμό σοβαρών δυσπλασιών, οι οποίες μερικές φορές οδηγούν σε ενδομήτριο θάνατο του εμβρύου. Η ινσουλίνη χρησιμοποιείται για τη θεραπεία παθολογιών. Τα αντιυπεργλυκαιμικά φάρμακα αποκλείονται λόγω των αρνητικών επιπτώσεων στο παιδί.
Υπάρχει μια ξεχωριστή ιδέα για την εκδήλωση του σακχαρώδη διαβήτη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Σε γυναίκες που υποφέρουν από τη νόσο αλλά την αντισταθμίζουν καλά, μπορεί να αναπτυχθεί με ανανεωμένο σθένος. Μετά τη γέννηση, αυτή η παθολογία δεν εξαφανίζεται. Απλώς αλλάζει τη φύση της ροής του.
Δευτεροπαθής διαβήτης
Υπάρχουν μορφές διαβητικών παθολογιών που αναπτύσσονται στο πλαίσιο άλλων ασθενειών. Καθένα από αυτά έχει τα δικά του χαρακτηριστικά και μπορεί να διαφέρει αιτιολογικά σημαντικά από τις συμβατικές παραλλαγές της νόσου.
Μερικοί τύποι διαβήτη περιγράφονται παρακάτω.
Παγκρεατικός διαβήτης
Η παθολογία βασίζεται σε άμεση βλάβη στο παγκρεατικό παρέγχυμα. Η ασθένεια μπορεί να προκληθεί τόσο από οξείες όσο και από χρόνιες διεργασίες. Τα κύτταρα οργάνων καταστρέφονται με την ανάπτυξη απόλυτης ανεπάρκειας ινσουλίνης.
Τυπικοί λόγοι για αυτήν την κατάσταση είναι:
- Σοβαρή δηλητηρίαση από αλκοόλ.
- Μακροχρόνια χρήση φαρμάκων με τοξικές επιδράσεις στο πάγκρεας.
- Δηλητηρίαση με ιδιαίτερα τοξικές ενώσεις.
- Τραύμα ή χειρουργική επέμβαση.
Εάν τα παγκρεατικά κύτταρα καταστραφούν φυσικά ή χημικά, η νόσος εξελίσσεται, όπως και στον διαβήτη τύπου 1. Παράλληλα, υπάρχουν συμπτώματα ανεπάρκειας της εξωκρινής λειτουργίας του οργάνου. Η πεπτική διαδικασία υποφέρει.
Η θεραπεία βασίζεται σε θεραπεία υποκατάστασης. Ο ασθενής πρέπει να χρησιμοποιεί ινσουλίνη και ένζυμα για να αντισταθμίσει τη χαμένη λειτουργία οργάνων.
Σύνδρομο Wolfram
Σοβαρή γενετική παθολογία που σχετίζεται με την ταυτόχρονη εξέλιξη τριών σοβαρών ασθενειών:
- σακχαρώδης διαβήτης?
- άποιος διαβήτης;
- Ατροφία του οπτικού νεύρου.
Δεν έχει εφευρεθεί ακόμη αποτελεσματική θεραπεία. Οι ασθενείς με αυτή τη μορφή διαταραχής του μεταβολισμού των υδατανθράκων σπάνια ζουν τα τελευταία 30 χρόνια. Η πιο κοινή αιτία θανάτου είναι η νεφρική ανεπάρκεια λόγω διαβητικής νεφροπάθειας.
Κάθε ένας από τους παραπάνω τύπους διαβήτη έχει τα δικά του χαρακτηριστικά και σημεία. Η προσέγγιση για τη θεραπεία μιας συγκεκριμένης παθολογίας είναι διαφορετική. Για να επιλέξετε τη βέλτιστη επιλογή θεραπείας, είναι απαραίτητο να προσδιοριστεί με ακρίβεια η αιτία της νόσου.
Άλλες μορφές διαβήτη
Δεν είναι απαραίτητο για τους απλούς ασθενείς να έχουν βαθιά κατανόηση των τύπων των «γλυκών» ασθενειών. Πρέπει να θυμάστε τις δύο κύριες μορφές της νόσου, τις μεθόδους ελέγχου της κατάστασής σας. Ο αυτοέλεγχος παραμένει το κλειδί για την ευημερία αυτών των ασθενών.
Ωστόσο, πολλοί διαβητικοί μπορεί να ενδιαφέρονται για πληροφορίες σχετικά με άλλες μορφές της «γλυκιάς» νόσου, οι οποίες δεν συνδέονται πάντα με τους παραδοσιακούς μηχανισμούς εξέλιξής τους. Σύμφωνα με την ταξινόμηση του ΠΟΥ, υπάρχουν πολλές κύριες ομάδες αυτής της παθολογίας:
- Διαβήτης που προκαλείται από παραβίαση γενετικού υλικού που σχετίζεται με ελαττωματική ενδομήτρια ανάπτυξη κυττάρων που παράγουν ινσουλίνη.
- Μια ασθένεια που εξελίσσεται λόγω χημικών αλλαγών στη δομή της ίδιας της ορμόνης. Γίνεται αναποτελεσματικό.
- Ενδοκρινοπάθειες, που οδηγούν σε αυξημένη αντίσταση των περιφερειακών ιστών στις επιδράσεις της ορμόνης. Αυτά είναι το σύνδρομο Cushing, η τοξική βρογχοκήλη και τα παρόμοια.
- Πολύ σπάνιες αυτοάνοσες μορφές παθολογίας, που συνοδεύονται από διαταραχή του μεταβολισμού των υδατανθράκων.
Η διάγνωση ασθενειών είναι μερικές φορές πολύ δύσκολη. Ειδικά αν η ασθένεια προκαλείται από μετάλλαξη ή βλάβη στο γενετικό υλικό. Στην περίπτωση αυτή, η θεραπεία περιορίζεται στη σταθεροποίηση της κατάστασης του ασθενούς μέσω συμπτωματικής θεραπείας.
Η αποτελεσματικότητα μιας τέτοιας αποκατάστασης σπάνια είναι ικανοποιητική.
Προδιαβήτης (λανθάνουσα μορφή)
Μία από τις επιλογές για την ανάπτυξη της νόσου παραμένει ο προδιαβήτης ή μια λανθάνουσα μορφή της νόσου. Σήμερα, είναι αρκετά δύσκολο να ταξινομηθεί με ακρίβεια αυτή η μορφή παθολογίας λόγω διαφορετικών απόψεων για την ανάπτυξή της.
Το κύριο παθογενετικό χαρακτηριστικό του προδιαβήτη παραμένει η τάση διαταραχής του μεταβολισμού των υδατανθράκων χωρίς την παρουσία έντονων κλινικών συμπτωμάτων. Η υπεργλυκαιμία μπορεί ήδη να καταγραφεί στο αίμα, αλλά τα κλασικά σημάδια δεν έχουν ακόμη εμφανιστεί.
Ο κίνδυνος μιας τέτοιας εξέλιξης έγκειται στη μεγάλη πιθανότητα εξέλιξης της νόσου σε διαβήτη τύπου 2. Χωρίς επαρκή θεραπεία, η νόσος εξελίσσεται και η κατάσταση του ασθενούς επιδεινώνεται.
Οι προκλητικοί παράγοντες της λανθάνουσας μορφής διαβήτη είναι:
- Χρόνιο στρες;
- Ευσαρκία;
- Παραβίαση μεταβολικών διεργασιών.
- Ορμονική ανισορροπία;
- Κακές συνήθειες.
Ένα σημαντικό χαρακτηριστικό αυτής της μορφής παθολογίας παραμένει μια καλή πρόγνωση με έγκαιρη θεραπεία. Εάν εντοπιστεί υπεργλυκαιμία, θα πρέπει να αναζητήσετε αμέσως ιατρική βοήθεια.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, στα αρχικά στάδια αρκεί να ακολουθήσετε μια δίαιτα (χαμηλή σε υδατάνθρακες και λιπαρά), να ασκηθείτε προληπτικά και να ομαλοποιήσετε την καθημερινή ρουτίνα. Μόνο εάν η κατάσταση επιδεινωθεί είναι απαραίτητη η λήψη αντιδιαβητικού φαρμάκου.
Η κατανόηση των διαφορετικών μορφών διαβήτη βοηθά τους γιατρούς και τους ασθενείς να διαχειρίζονται καλύτερα τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Δεν είναι πάντα απαραίτητη η ένεση ινσουλίνης για τη σταθεροποίηση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα. Είναι σημαντικό να κατανοήσετε έγκαιρα τα αίτια της νόσου και να επιλέξετε τη βέλτιστη θεραπεία.